Klocek hamulcowy wygląda jak prosty element, ale po jego zużyciu można sporo powiedzieć o pracy całego hamulca.
Nie chodzi tylko o to, ile materiału ciernego zostało. Ważne jest również, czy oba klocki zużywają się podobnie, czy okładzina nie została przegrzana i czy klocek może swobodnie poruszać się w zacisku.
Nierówne albo nietypowe zużycie często wskazuje, że problem nie dotyczy wyłącznie samych klocków.
Z czego składa się klocek hamulcowy?
Podstawą klocka jest metalowa płytka nośna, do której zamocowana jest warstwa materiału ciernego.
To właśnie materiał cierny zostaje dociśnięty do tarczy podczas hamowania.
W zależności od konstrukcji klocka mogą występować również:
- warstwy tłumiące drgania,
- blaszki przeciwhałasowe,
- elementy prowadzące,
- mechaniczne wskaźniki zużycia,
- elektryczne czujniki zużycia.
Konstrukcja konkretnego zestawu zależy od samochodu i rodzaju zastosowanego układu hamulcowego.
Jak klocek hamulcowy zatrzymuje samochód?
Po naciśnięciu pedału hamulca ciśnienie w układzie hydraulicznym powoduje ruch tłoczka lub tłoczków w zacisku.
Klocki zostają dociśnięte do obracającej się tarczy. Powstające tarcie zmniejsza prędkość obrotową koła, a energia ruchu samochodu zamienia się przede wszystkim w ciepło.
Dlatego hamulce podczas pracy muszą radzić sobie nie tylko ze zużyciem mechanicznym, ale również z wysoką temperaturą.
Klocek, tarcza i zacisk pracują razem. Jeżeli jeden z tych elementów nie działa prawidłowo, bardzo często pozostawia ślady na pozostałych.
Co oznacza równomierne zużycie klocków?
Klocki na jednym kole powinny zużywać się w podobny sposób.
Jeżeli klocek od strony tłoczka jest wyraźnie cieńszy od zewnętrznego albo zużycie jest ukośne, miejscowe lub mocno nierównomierne, trzeba sprawdzić przyczynę.
Może nią być między innymi:
- zapieczona prowadnica,
- problem z ruchem tłoczka,
- brak swobodnego ruchu klocka w jarzmie,
- nierównomierna powierzchnia tarczy,
- przegrzewanie hamulca.
Założenie nowych klocków bez sprawdzenia przyczyny może spowodować, że nowy komplet zużyje się dokładnie w ten sam sposób.
Co może doprowadzić do przegrzania klocków?
Klocki mogą się przegrzać podczas bardzo intensywnego hamowania, ale wysoka temperatura może być również skutkiem usterki.
Jeżeli po zwolnieniu pedału hamulca klocek nadal pozostaje mocno dociśnięty do tarczy, koło cały czas jest lekko hamowane. Powstaje wtedy dodatkowe ciepło, a zużycie klocka i tarczy przyspiesza.
Kierowca może zauważyć między innymi:
- zapach rozgrzanych hamulców,
- wyraźnie cieplejsze jedno koło,
- zmianę charakteru hamowania,
- hałas podczas jazdy,
- szybsze zużycie klocków.
W takiej sytuacji sama wymiana klocków może nie rozwiązać problemu. Trzeba sprawdzić, dlaczego hamulec się przegrzewa.
Czy grubość klocka można ocenić jednym uniwersalnym limitem?
Nie ma jednej wartości, którą można zastosować do każdego samochodu i każdego rodzaju klocka.
Przy ocenie trzeba brać pod uwagę grubość samego materiału ciernego, konstrukcję klocka oraz wymagania konkretnego układu hamulcowego.
Warto również odróżnić grubość całego klocka od grubości okładziny ciernej. Metalowa płytka nośna nie jest materiałem, który zużywa się podczas normalnego hamowania.
Jeżeli samochód ma czujnik zużycia, komunikat na desce rozdzielczej jest sygnałem do kontroli, ale nadal warto sprawdzić również pozostałe elementy hamulca.
Co oznacza ukośne albo miejscowe zużycie klocka?
Nietypowy kształt zużycia jest często równie ważny jak sama grubość okładziny.
Jeżeli klocek jest cienki tylko z jednej strony, ma wyraźny skos albo zużył się miejscowo, może to wskazywać na problem z prowadzeniem zacisku, ruchem tłoczka albo ułożeniem klocka w jarzmie.
Takiego śladu nie warto traktować wyłącznie jako informacji, że „klocki są zużyte”.
Przed założeniem nowego kompletu dobrze jest ustalić, dlaczego poprzednie klocki zużyły się właśnie w taki sposób.
Dlaczego nowe klocki nie rozwiązują każdego problemu?
Jeżeli przyczyną nierównomiernego zużycia jest zapieczona prowadnica, niesprawny zacisk albo mocno zużyta tarcza, wymiana samych klocków usuwa tylko skutek.
Nowy komplet może wtedy ponownie zacząć zużywać się nierównomiernie, przegrzewać albo pracować nieprawidłowo.
Dlatego przy wymianie klocków warto ocenić również:
- stan tarcz,
- pracę prowadnic,
- pracę tłoczka,
- stan osłon,
- swobodę ruchu klocków,
- ślady przegrzania.
Co można wyczytać ze starych klocków hamulcowych?
Stare klocki są jednym z elementów diagnostyki.
Jeżeli oba zużyły się podobnie, hamulec najczęściej pracował równomiernie.
Jeżeli jeden klocek jest znacznie cieńszy, okładzina ma nietypowy kształt albo widoczne są ślady przegrzania, warto szukać przyczyny przed montażem nowego kompletu.
Dlatego przy naprawie hamulców nie zawsze warto od razu wyrzucać stare części. Ich wygląd może pomóc ocenić, co działo się w układzie przed naprawą.
Kiedy klocki hamulcowe trzeba wymienić?
Klocki należy wymienić, gdy materiał cierny jest zużyty, uszkodzony albo ich stan wskazuje, że dalsza jazda może prowadzić do pogorszenia skuteczności hamowania lub uszkodzenia tarczy.
Jeżeli zużycie jest nierówne, przed montażem nowych części trzeba również sprawdzić przyczynę takiego zużycia.
W samochodach jeżdżących głównie po Krakowie i w ruchu miejskim hamulce pracują bardzo często, dlatego warto regularnie kontrolować ich stan, szczególnie gdy pojawiają się hałasy, przegrzewanie albo różnice w zużyciu klocków.
Wymiana klocków hamulcowych. Sprawdź zakres wymiany klocków hamulcowych i umów kontrolę układu hamulcowego w Krakowie.