Płyn hamulcowy przenosi ciśnienie z pedału hamulca do elementów pracujących przy kołach. Musi zachowywać odpowiednie właściwości zarówno podczas codziennej jazdy, jak i wtedy, gdy hamulce osiągają wysoką temperaturę.
Z czasem stan płynu się pogarsza, dlatego nie powinno się traktować go jako płynu „na całe życie samochodu”.
Jednym z najważniejszych powodów jest stopniowe pochłanianie wilgoci.
Dlaczego płyn hamulcowy pochłania wilgoć?
Wiele płynów stosowanych w samochodowych układach hamulcowych jest higroskopijnych, czyli pochłania wilgoć z otoczenia.
Nie oznacza to, że woda dostaje się do układu jednorazowo w dużej ilości. Proces zachodzi stopniowo podczas eksploatacji samochodu.
Z czasem większa zawartość wilgoci zmienia właściwości płynu, przede wszystkim jego odporność na wysoką temperaturę.
Dlaczego temperatura wrzenia płynu hamulcowego ma znaczenie?
Podczas intensywnego hamowania tarcze, klocki i zaciski osiągają wysoką temperaturę. Część tego ciepła trafia również do płynu hamulcowego.
Świeży płyn ma odpowiednio wysoką temperaturę wrzenia.
Jeżeli jednak zawartość wody wzrośnie, temperatura wrzenia płynu spada.
W skrajnych warunkach może dojść do powstania pęcherzy pary. Gaz można sprężyć znacznie łatwiej niż ciecz, dlatego część ruchu pedału zostaje wtedy zużyta na sprężanie gazu zamiast na skuteczne przeniesienie ciśnienia.
Kierowca może odczuć wydłużenie skoku pedału i pogorszenie reakcji hamulców.
Czy płyn hamulcowy wymienia się co dwa lata?
W wielu samochodach spotyka się interwał około dwóch lat, ale nie warto stosować tej zasady automatycznie do każdego pojazdu.
Najważniejsze są zalecenia producenta konkretnego samochodu.
W zależności od modelu, rodzaju płynu i harmonogramu obsługi okres między wymianami może być inny.
Dlatego jeżeli nie wiadomo, kiedy płyn był wymieniany ostatnio, warto sprawdzić historię serwisową oraz wymagania dla danego samochodu.
Czy można sprawdzić stan płynu hamulcowego?
Tak, ale wynik trzeba prawidłowo interpretować.
W warsztacie można ocenić między innymi stan płynu i parametry związane z zawartością wilgoci albo jego odpornością na temperaturę.
Taki pomiar może pomóc w ocenie płynu, ale nie zawsze zastępuje harmonogram serwisowy producenta.
Jeżeli producent przewiduje okresową wymianę, sam wygląd albo pojedynczy pomiar nie powinny automatycznie oznaczać, że płyn może pozostawać w układzie bezterminowo.
Czy kolor płynu hamulcowego mówi, że trzeba go wymienić?
Nie można oceniać płynu wyłącznie po kolorze.
Ciemny płyn może zwrócić uwagę na jego wiek albo zanieczyszczenie, ale kolor sam w sobie nie mówi dokładnie, jaka jest temperatura wrzenia ani ile wilgoci znajduje się w układzie.
Z kolei płyn wyglądający na czysty nie musi być nowy.
Dlatego zasada „ciemny płyn jest zły, jasny jest dobry” jest zbyt dużym uproszczeniem.
Czy wystarczy dolać płyn hamulcowy?
Nie, jeżeli problemem jest stary płyn.
Dolanie świeżego płynu podnosi poziom w zbiorniczku, ale nie usuwa zużytego płynu z przewodów, zacisków i pozostałej części układu.
Jeżeli płyn wymaga wymiany, trzeba wymienić go w układzie, a nie tylko uzupełnić zbiorniczek.
Niski poziom płynu też nie powinien być traktowany jako sytuacja wymagająca wyłącznie dolania.
Najpierw trzeba ustalić, dlaczego poziom spadł.
Dlaczego poziom płynu hamulcowego może się obniżyć?
Niewielka zmiana poziomu może mieć związek ze zużywaniem się klocków.
W miarę ich ścierania tłoczki zacisków wysuwają się dalej, a większa ilość płynu pozostaje w obwodzie przy kołach. Poziom w zbiorniczku może wtedy stopniowo się obniżać.
Znaczny albo szybki spadek poziomu może jednak wskazywać na nieszczelność.
Trzeba wtedy sprawdzić między innymi:
- przewody hamulcowe,
- zaciski,
- cylinderki,
- połączenia hydrauliczne,
- pompę hamulcową.
Regularne dolewanie płynu bez szukania przyczyny może zamaskować usterkę.
Co oznacza miękki albo gąbczasty pedał hamulca?
Miękki pedał może mieć kilka przyczyn.
Jedną z nich jest obecność powietrza w układzie hydraulicznym. Podobne objawy mogą jednak powodować również:
- nieszczelność,
- problem z pompą hamulcową,
- nieprawidłowe odpowietrzenie,
- przegrzanie płynu,
- inne usterki układu hamulcowego.
Dlatego sama wymiana płynu nie powinna być automatyczną odpowiedzią na każdy miękki pedał.
Najpierw trzeba ustalić przyczynę.
Dlaczego układ hamulcowy trzeba odpowietrzać?
Płyn hamulcowy jest praktycznie nieściśliwy, dlatego dobrze przenosi ciśnienie.
Powietrze zachowuje się inaczej. Pęcherzyk gazu pod naciskiem może się sprężać, przez co pedał staje się miękki, a układ reaguje z opóźnieniem.
Jeżeli podczas naprawy otwarto hydraulikę, na przykład przy wymianie przewodu, zacisku albo innego elementu, do układu może dostać się powietrze.
Po zakończeniu prac trzeba je usunąć zgodnie z procedurą przewidzianą dla konkretnego samochodu.
Czy każdy samochód odpowietrza się tak samo?
Nie.
Podstawowa zasada działania hydrauliki jest podobna, ale konkretna procedura może zależeć od konstrukcji układu.
W niektórych samochodach obsługa może wymagać dodatkowych czynności związanych z pompą ABS lub układem ESP oraz użycia urządzenia diagnostycznego.
Dlatego nie warto zakładać, że jedna kolejność odpowietrzania jest prawidłowa dla każdego auta.
Co może się stać, jeśli płyn hamulcowy nie jest wymieniany?
Stary płyn nie musi od razu powodować zauważalnych problemów podczas spokojnej jazdy po mieście.
Różnica może stać się istotna dopiero przy większym obciążeniu układu, kiedy temperatura hamulców mocno wzrasta.
Im więcej wilgoci znajduje się w płynie, tym mniejszy może być jego zapas odporności termicznej.
Długotrwała obecność wilgoci nie jest również korzystna dla metalowych elementów hydrauliki.
Dlatego okresowa wymiana płynu jest elementem profilaktycznej obsługi układu hamulcowego, a nie naprawą wykonywaną dopiero po wystąpieniu awarii.
Jaki płyn hamulcowy należy zastosować?
Nie należy dobierać płynu wyłącznie na podstawie tego, co znajduje się na półce albo jaki typ stosowano w innym samochodzie.
Trzeba użyć płynu o specyfikacji wymaganej dla konkretnego pojazdu.
Poszczególne klasy płynów różnią się właściwościami i nie każda może być bezpiecznie stosowana zamiennie.
Dlatego przed wymianą warto sprawdzić wymagania producenta samochodu.
Kiedy warto wymienić albo sprawdzić płyn hamulcowy?
Do kontroli lub wymiany warto wrócić, gdy:
- zbliża się termin przewidziany przez producenta,
- nie wiadomo, kiedy płyn był wymieniany ostatnio,
- wykonywana jest naprawa hydrauliki hamulcowej,
- płyn został częściowo utracony wskutek nieszczelności,
- pedał hamulca pracuje nietypowo,
- pojawiły się inne objawy wymagające kontroli układu.
W samochodach użytkowanych głównie w Krakowie płyn może przez większość czasu pracować przy umiarkowanych obciążeniach, ale właśnie dlatego jego pogorszone właściwości mogą długo pozostać niezauważone. Okresowa wymiana pozwala utrzymać właściwe parametry także wtedy, gdy hamulce zostaną mocno obciążone.
Wymiana płynu hamulcowego. Sprawdź zakres wymiany płynu hamulcowego i umów obsługę układu hamulcowego w Krakowie.